تکنیک های مصاحبه و استخدام نیروی انسانی در زمینه IT و تکنولوژی

امروزه بسیاری از سازمان ها و شرکت های ایرانی با روش هایی مشابه اقدام به تبلیغ موقعیت شغلی و استخدام افراد میکنند. بسیاری از تکنیک های مورد استفاده در این زمینه نه تنها باعث جذب نیرو نمیشوند, بلکه باعث از دست رفتن متقاضیان مستعد میگردند. در نتیجه بسیاری از موقعیت های شغلی حتی با وجود درامد بالا خالی میمانند و سازمان در یافتن استعدادهای مورد نیاز خود ناکام میماند. از طرفی دیگر امروزه بسیاری از افراد متخصص در زمینه IT با وجود توانمندی های بسیار بیکار هستند و از وضعیت بازار کار ایران بسیار ناراضی میباشند.

با توجه به تجربه و فعالیت چندین ساله بنده در این بازار, امروز به بررسی و نقد تکنیک های رایج سازمان ها در زمینه استخدام نیروی انسانی میپردازیم.

تکنیک ها و شرایط رایج در کشور

شناخت تکنیک ها و شرایط مختلف استخدام از نکاتی ضروری برای هر مدیری میباشند. متاسفانه در داخل کشور سازمان ها از یکدیگر الگوگیری میکنند و بسیاری از شرایط و تکنیک های این الگوی مشابه در ایران پاسخگو نمیباشد.

مدارک تحصیلی از دانشگاه یا مراکز آموزشی معتبر

سیستم آموزشی کشورمان از ضعف های بسیاری نظیر موارد زیر رنج میبرد:

  • تعداد افراد متخصص که بدون داشتن مدرک علمی معتبر در زمینه فناوری اطلاعات فعالیت میکنند بسیار زیاد است. محدود کردن افراد به داشتن مدرک علمی, دایره اشخاص متناسب با شغل مورد نظر را بسیار کوچک میکند. برای مثالی واضح میتوان به افراد فعال در زمینه امنیت سایبری اشاره کرد. بسیاری از متخصصان مجرب امنیت سایبری بدون داشتن مدرکی خاص در ایران فعالیت میکنند.
  • اکثر دروس ارائه شده در دانشگاه ها به صورت تئوری میباشند. در نتیجه بسیاری از افراد بدون فراگرفتن علوم عملی مورد نیاز از دانشگاه ها فارغ التحصیل میشوند. در نتیجه داشتن مدرک داشنگاهی بر خلاف کشورهای اروپایی و غربی به معنی مهارت کاربردی و عملی نمیباشد.
  • بسیاری از مراکز آموزشی خصوصی بدون طی کردن خطوط آموزشی صحیح نه تنها باعث پیشرفت دانشجو نمیشوند, بلکه باعث گمراه شدن وی از نقشه راه آموزشی (Learning RoadMap) صحیح میشوند.
  • بسیاری از مراکز آموزشی خصوصی از علوم روز جهان در زمینه آموزش استفاده نمیکنند. با توجه به پیشرفت روز افزون و تغییر مداوم منابع و سیستم های علوم IT, فراگیری مطالب تاریخ گذشته کفایت نمیکند.
  • تسلط بر زبان انگلیسی از مهم ترین توانایی های یک فرد فعال در زمینه IT میباشد. در این رشته درصد منابع انگلیسی زبان با زبان پارسی قابل مقایسه نمیباشد. از طرفی دروس ارائه شده برای فراگیری زبان انگلیسی در دانشگاه ها به هیچ وجه کافی نیست.
  • و …

در نتیجه هیچ مدرکی ضامن تخصص یک فرد نمیباشد و وجود چنین محدودیتی مگر در مواردی خاص ناشی از شناخت ناکافی مدیران شرکت مربوطه از جامعه علمی و بازار کار ایران میباشد. بسیاری از همکاران ما پس از مشاهده چنین شرطی در یک اگهی استخدامی به علت نداشتن مدرک علمی از خواندن ادامه آن صرف نظر میکنند. البته دوره های آموزشی برخی موسسات مانند مجتمع فنی بسیار موثر میباشند اما محدود کردن متقاضیان به داشتن چنین مدارکی باعث از دست رفتن متخصصان مجرب بدون مدرک میشود. در نتیجه میتوان نهایتا برای متقاضیان دارای مدارک معتبر امتیاز تشویقی محدود قائل شد.

سابقه کاری طولانی

در زمینه IT تعداد سال های فعالیت یک فرد به هیچ عنوان ضامن مستعد یا بی کفایت بودن وی نیست! تعداد زیادی از جوانان در طی مدتی نسبتا کوتاه به واسطه علاقه و تلاش فراوان در یک زمینه مهارتی بالا کسب میکنند. در نتیجه ممکن است بدون داشتن سابقه کاری طولانی مدت فردی مناسب برای یک موقعیت شغلی باشند. چنین افرادی با توجه به انگیزه یادگیری بالا در مواردی بسیار سریع تر به نسبت یک کهنه کار فعالیت و پیشرفت میکنند. به طور خلاصه ممکن است فرد اول یک مسیر را در هشت سال طی کند و فرد دوم همان مسیر را در دو سال طی کند. همچنین بعضی از افراد با وجود سابقه کاری طولانی علم و تجربه خود را به روز نمیکنند و مسلما هیچ سازمان به دنبال n سال تجربه کاری با سیستم های منسوخ شده نمیگردد!

از جنبه دیگر به کارگیری نیروی جوان باعث بهبود انگیزه و خلاقیت دیگر کارمندان و سرزنده تر شدن محیط کار میگردد. از این رو در کمپانی های بزرگی نظیر Apple و Google استراتژی های استخدامی اعمال شده در جهت اولویت دهی به استخدام جوانان میباشد.

در نتیجه مدت زمان سابقه کاری الزاما معیار دقیقی برای لایق بودن یا نبودن یک فرد در موقعیت شغلی مورد نظر نیست. گرچه بدون شرط سابقه کاری تعداد متقاضیان بی تجربه نیز افزایش میابد, اما با تدوین مصاحبه ای صحیح و دقیق میتوان افراد مستعد و تازه کار را به راحتی از یکدیگر تشخیص داد.

استخدام تمام وقت

پیش از تعیین چنین شرطی از خود بپرسید آیا واقعا برای موقعیت شغلی X نیاز به یک متخصص تمام وقت داریم؟

بسیاری از دانشجویان یا قشرهای دیگر امکان فعالیت تمام وقت را ندارند. این شرط باعث حذف شدن جامعه عظیم دانشجویان میگردد. از طرفی در بسیاری از مشاغل مانند متخصص سئو (SEO) نیاز به فردی تمام وقت نیست.

در نتیجه مدیر نباید شرط استخدام تمام وقت را بدون توجیه و نیاز واقعی مطرح کند.

تسلط بر مباحث فنی به صورت لیستی

ممکن است یک فرد با وجود تخصص در چندین مبحث مورد نیاز, به علت نداشتن یکی از شرایط استخدامی از ارسال رزومه صرف نظر کند.

مثالا “مدیر سرور لینوکس” آشنا به:

  • راه اندازی کامل سرور و سرویس ها
  • آشنایی با ساختار هسته لینوکس
  • مسلط به Bash
  • تسلط بر SELinux
  • تسلط بر مجازی سازی KVM

اگر فرد مورد نظر از تمامی شرایط استخدام بجز یک یا دو مورد برخودار باشد, به علت کامل نبودن شرایط خود از آن صرف نظر میکند. بیشترین آسیب چنین شرایطی سخت گیرانه و خشکی در ابتدا به خود سازمان وارد میشود. زیرا عده ای از متخصصان باهوش و با استعداد که روحیات آنان با شغل مورد نظر همخوانی کامل دارد به این نحو از دست میروند. سازمان باید چنین افرادی را جذب نموده و با ارائه آموزش یا منابع مفید, آنها را به کارمندی متناسب با نیازها و روحیات سازمان تبدیل کند.

تسلط بر زبان انگلیسی

تسلط بر زبان انگلیسی از مفیدترین لازمه های مشاغل مرتبط با IT میباشد. زیرا تقریبا اکثر منابع و بهترین آموزش ها در هر زمینه ای به زبان انگلیسی موجود است. همچنین جامعه عظیم متخصصان انگلیسی زبان در انجمن ها و سایت های مختلف پاسخگوی سوالات یکدیگر هستند. در نتیجه ضرورت تسلط به انگلیسی کاملا منطقی و صحیح به نظر میرسد.

میزان مهارت در جستجو و کار با موتورهای جستجو

توانایی جستجو در منابع, سوالات, … از طریق گوگل و دیگر موتورهای جستجوگر از مهمترین قابلیت های یک متخصص IT به حساب می آید. گرچه توانایی استفاده از جستجوهای انگلیسی و پارسی دقیق امروزه امری ضروری میباشد, اما متاسفانه بیشتر سازمان ها در هنگام استخدام این امر مهم را نادیده میگیرند.

تسلط در این امر ضامن خودکفایی علمی فرد و قابلیت مطالعه و بروزرسانی با علوم روز جهان میباشد.

توانایی همکاری تیمی و ارتباطات عمومی قوی

بدون شک ارتباطات قوی و توانایی همکاری به صورت تیمی از مهم ترین خصوصیات یک کارمند است. اما بیان کردن چنین شرطی در آگهی استخدامی امری بی تاثیر میباشد. لذا تشخیص این خصوصیات روحی باید فقط در مصاحبه حضوری انجام شود.

 

دیگر نکات و تکنیک های پیشنهادی

اهداف سازمان و موقعیت های شغلی خالی خود را به طور دقیق بررسی کنید. سپس به منظور شناخت دقیق تر نیاز خود, در مورد هر موقعیت شغلی سوالات زیر را از خود بپرسید و پاسخ را یادداشت کنید:

  • فرد پس از استخدام در سازمان چه منافعی به دست می آورد؟ آیا فقط حقوق مناسب برای موفق عمل کردن در این شغل کافی میباشد؟ آیا برای فرد امکان پیشرفت و ترقی درون سازمان وجود دارد؟
  • روند پیشرفت و تغییر علوم مورد استفاده در این شغل تا چه حد سریع است؟ کارمند مورد نظر باید چه خصوصیاتی داشته باشد تا خود را همگام با تغییرات به روز کند؟
  • روحیات فردی و جمعی کارمندان سازمان ما چگونه است؟ (برای مثال به دلیل خصوصیات روحی مورد نیاز سازمان های نظامی, هر فردی قادر به فعالیت در آنها نیست.)
  • آیا این شغل به طور قطع نیاز به یک کارمند تمام وقت دارد؟
  • تسلط بر چه مهارت هایی در این شغل مفید واقع میشوند؟

اکنون با شناخت بدست آمده راجب موقعیت شغلی مورد نظر خلاقیت خود را به کار گرفته و یک اگهی استخدام چالش برانگیز و متفاوت با اگهی های رایج تهیه کنید.

مثال: “استخدام یک برنامه نویس”

یک یا چند سوال برنامه نویسی سطح متوسط طرح کنید که حل کردن آن تا حد زیادی با قابلیت ها و اهداف مورد نیاز سازمان شما همخوانی داشته باشد. سپس با توضیحی مختصر در مورد سازمان خود افرادی را که به موفق به حل کردن آن شده اند را به مصاحبه دعوت کنید.

در مصاحبه حضوری نیازهای یادداشت شده خود را با قابلیت ها و شخصیت فرد مورد نظر مقایسه کنید. اکنون تصمیم گیری و انتخاب صحیح از میان چندین متقاضی بر عهده شماست.

نتیجه گیری

اگهی استخدام و مصاحبه بدون فکر و خلاقیت تاثیر چندانی بر روی افراد حرفه ای نمیگذارد. خلاق باشید و با تکنیک های استخدامی دقیق نیروهای متخصص را جذب خود کنید. به خاطر داشته باشید, به کارگیری خلاقیت باعث جذب افراد شیفته خلاقیت به سوی کسب و کار شما میشود. چنین افرادی سازمان شما را شکوفا میکنند, نه فردی صرفا با ده سال سابقه کار …

3 نظر تکنیک های مصاحبه و استخدام نیروی انسانی در زمینه IT و تکنولوژی

  1. حسین پویان

    نکات جالب و درخور تاملی را مطرح کردید و بر خلاف سایر سایتها که فقط نظرات سایرین را ترجمه میکنند، تجربه و تحقیق خودتان که متناسب بافرهنگ ایرانی است در اختیار خواننده گذاشته اید. متشکرم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *